یادداشت / گزارش

تاریخچه کودهای آلی و شیمیایی در ایران

به نقل از مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان قم : تا اوايل دهه ۷۰ شمسي ميزان كل كود مصرفی ۵/۲ ميليون تن برآورد شده بود و كليه برآوردهاي پس از آن بيانگر نياز بيشتر به كود در كشور ميباشد، كه با افزايش اطلاعات و جمع بندي هاي دقيق تر نسبت به حاصلخيزي خاك ها اين مقدار به واقعيت نزديكتر شده است.

اما طي ساليان گذشته يك روند كلي افزايش مصرف كودهاي شيميائي را شاهديم. بدين ترتيب كه مقدار مصرف كود از دهه ۴۰ با مقدار ۶/۱۴ هزار تن عنصر غذايي به ۵/۱۵۳۵ هزار تن عنصر غذايي در سال ۱۳۸۷ رسيده يعني طي اين دوران اين مقدار ۱۰۴ برابر شده است. عمده كودهاي مصرفي در ابتدا كودهاي نيتروژني و فسفري بوده و در سالهاي اخير ميزان مصرف كودهاي پتاسيمي نيز افزايش نشان مي دهد همچنين از اواسط دهه ۱۳۷۰ ميزان مصرف عناصر كم مصرف يا ريزمغذي نيز افزايشي معادل چهار برابر را نشان میدهد.

مهندس زند گفت: تحليل ۵۰ ساله روند تغييرات سطح زير كشت، وضعيت منابع آب، غذاي مورد نياز آتي و نرخ رشد جمعيت دشواري افزايش سطح زيركشت و نياز به تمركز بر توليد در واحد سطح را تأئيد نمود. اين امر فشار بيشتر بر منابع خاك را در پی داشته و عدم لحاظ ان در سياست گذاري هاي كلان دستيابي به توليد پايدار و امنيت غذا را به مخاطره مياندازد. بدين ترتيب اهميت توجه به حاصلخيزي خاك به عنوان كليد پايداري بيش از پيش آشكار ميگردد.

از آنجاكه كود شيميايي، آلي و زيستي همچنان مهمترين عامل حاصلخيزكننده خاك بشمار ميآيد، مصرف بهينه كود و تغذيه متعادل گياه از مهمترين دغدغه هاي بخش كشاورزي است.

وی افزود : به نظر ميرسد تنها نوع كود رايج در كشاورزي ايران كودهاي آلي بوده، كودهاي شيميائي تا سال ۱۳۲۴ در اين كشور ناشناخته بوده و خواص و نتايج استفاده از آنها تا قبل از اين سال روشن نبوده است . بنگاه  شیمیایی در اين سال وابسته به وزارت كشاورزي وقت تأسيس شد و با همكاري كارخانجات سم سازي كرج تأسيس ۱۳۰۹ به توليد چند نوع كود شيميائي پرداخت (شركت خدمات حمايتي، ۱۳۸۵) محصولات اصلي اين كارخانه عبارت بود از سالانه ۴ تا ۵ هزار تن سوپرفسفات، پودر استخوان، و نيترات پتاسيم . پنج سال بعد نخستين واردات كودهاي شيميائي به كشور گزارش شده كه بالغ بر۲۵۰ تن(  ۱۰۰ تن سولفات آمونيوم، ۱۰۰ تن نيترات آمونيوم، و ۵۰ تن سوپرفسفات تريپل) بوده است.  اين مقدار در سال ۱۳۳۴ به ۴۸۱ تن رسيده كه شامل ۱۷۶ تن واردات بخش دولتي و ۳۰۵ تن واردات بخش خصوصي بوده است. مقدار مصرف كود شيميائي كشور، كه در سال ۱۳۲۴ در حدود ۱۰۰ تن سوپرفسفات تريپل بوده، در سال ۱۳۷۱ به بيش از يك ميليون تن كود فسفري و نزديك به يك ميليون تن كود نيتروژني رسيد . مجموع مصرف  اين دو نوع كود درسال زراعي ۸۱-۱۳۸۰در حدود ۳٫۲۱۵٫۰۰۰ تن بود

مدیر شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استان قم گفت : با اجرای اقدامات آموزشی و ترویجی میزان مصرف انواع کودهای کشاورزی از ابتدای دهه ۹۰ ، روند صعودی به خود گرفت، اما به علت تغییر نرخ ارز تخصیصی از رسمی به نیمایی، از ابتدای سال ۱۳۹۹ قیمت کودهای مذکور، پنج برابر شد و در نتیجه، میزان مصرف کودهای فسفاته و پتاسه مجدداً کاهش یافته و با مقادیر توصیه شده توسط مراکز تحقیقاتی فاصله بیشتری پیدا کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا