در شهرداری قم چه خبر است؟
تغییر مدیران، بخشی طبیعی از فرآیند مدیریت شهری است؛ اما وقتی پای مدیری با چند سال سابقه و کارنامه قابل ارزیابی در میان است، انتظار افکار عمومی نیز روشن است؛ تصمیم باید بر اساس عملکرد، شاخصهای کارشناسی، برنامه و منافع شهر گرفته شود و دلایل آن نیز برای مردم قابل فهم باشد.
دکتر پیام جوادیان از سال ۱۳۹۴ ابتدا مسئولیت سازمان زیباسازی و پس از آن سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری قم را بر عهده داشته است.
در این سالها، حوزههایی مانند نورپردازی شهری، ساماندهی تبلیغات محیطی و تابلوهای اصناف، توسعه دیوارنگارهها، المانهای شهری، توجه به هویت بصری شهر، برنامههای فرهنگی و هنری و همچنین موضوع فضای سبز، بیش از گذشته در معرض دید شهروندان قرار گرفته است.
حالا با مطرح شدن خبر استعفا یا کنارهگیری او، سؤال اینجاست که چه اتفاقی افتاده است؟
آیا این تصمیم حاصل ارزیابی عملکرد است؟
آیا اختلاف مدیریتی در میان است؟
آیا تغییرات مدیریتی جدیدی در شهرداری قم در راه است؟
یا اینکه عوامل دیگری در این تصمیم نقش داشتهاند؟
پاسخ این پرسشها را باید مسئولان بدهند، نه شایعات و گمانهزنیها.
کارنامهای که نیازمند ارزیابی شفاف است
جوادیان طی سالهای مسئولیت خود در حوزه مدیریت شهری، مجموعهای از اقدامات را دنبال کرده که بخشی از آنها مستقیماً در سطح شهر قابل مشاهده است.
افزایش نورپردازی و استفاده از سازهها و عناصر نوری با توجه به زندگی شبانه شهروندان، ساماندهی و نظارت بر تابلوهای تبلیغاتی بهویژه تابلوهای اصناف و تلاش برای کاهش آشفتگی بصری، از جمله اقداماتی است که در این دوره مورد توجه قرار گرفت.
البته هیچ مدیری مصون از نقد نیست و عملکرد هر مجموعهای باید با شاخصهای مشخص ارزیابی شود.
اما سؤال اینجاست که آیا شورای شهر قم و شهرداری، ارزیابی رسمی و شفافی از عملکرد این سازمان ارائه کردهاند؟
اگر عملکرد مثبت بوده است، چرا افکار عمومی نباید از دلایل تغییر مدیر مطلع باشد؟
و اگر عملکرد دارای ایراد بوده است، چرا شاخصها و مستندات آن به صورت شفاف اعلام نمیشود؟
قم و دیوارنگارههایی که شهر را تغییر داد
یکی دیگر از حوزههایی که طی سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفت، توسعه دیوارنگارههای شهری بود.
دیوارنگارههایی با مضامین مذهبی، هویتی، اجتماعی، فرهنگی و انقلابی در نقاط مختلف شهر اجرا شد و تلاش شد از ظرفیت هنر شهری برای انتقال مفاهیم مورد توجه جامعه استفاده شود.
تصاویر شهدا، مضامین ایثار و شهادت، رویدادهای ملی و مذهبی و آثار مناسبتی، بخشی از این جریان بود.
در همین چارچوب، اجرای تصاویر و یادمانهای مرتبط با شهدا و پروژههایی با محوریت شهدای شاخص نیز دنبال شد و در بخشهایی از شهر، سیمای شهری با این رویکرد تغییر کرد.
ممکن است درباره کیفیت، هزینه، جانمایی یا اولویت این پروژهها نقدهایی مطرح باشد؛ اما همه اینها موضوعاتی است که باید در یک ارزیابی حرفهای و مستند بررسی شود.
نه اینکه کارنامه یک مدیر با یک تصمیم ناگهانی به حاشیه رانده شود.
از صدای اذان تا هویت مذهبی شهر
توسعه شبکه سازههای اذان و استفاده از ظرفیت آنها برای پخش اذان در اوقات شرعی و همچنین برنامههای مناسبتی و مذهبی، از دیگر موضوعاتی بود که در دوره مدیریت جوادیان دنبال شد.
در شهری مانند قم که هویت مذهبی آن بخش جداییناپذیر از سیمای شهری است، چنین پروژههایی طبیعتاً باید هم از نظر فرهنگی و هم از نظر فنی و اقتصادی مورد ارزیابی قرار گیرند.
اما این سؤال نیز مطرح است که آیا گزارش جامعی از هزینهها، دستاوردها و میزان اثربخشی این طرحها در اختیار افکار عمومی قرار گرفته است؟
اگر چنین گزارشی وجود دارد، انتشار آن میتواند بسیاری از ابهامات را برطرف کند.
هنر شهری و میدان دادن به شهروندان
در کنار پروژههای عمرانی و زیباسازی، برگزاری برنامههایی مانند «شهرنگار»، «قمنگار»، «پاییز هزاررنگ» و جشنوارههای عکاسی بهاری، زمینه حضور بیشتر هنرمندان، عکاسان و شهروندان در موضوعات مرتبط با شهر را فراهم کرد.
این رویکرد، شهر را از یک فضای صرفاً عمرانی به بستری برای مشارکت هنری و فرهنگی نیز نزدیکتر میکند.
اکنون اگر قرار است مدیر این مجموعه تغییر کند، سؤال این است که برنامه مدیر بعدی چیست؟
آیا قرار است این مسیر ادامه پیدا کند؟
آیا قرار است متوقف شود؟
یا قرار است رویکرد جدیدی جایگزین شود؟
شورای شهر قم چرا سکوت کرده است؟
شاید مهمترین پرسش در شرایط فعلی، متوجه شورای اسلامی شهر قم باشد.
شورا به عنوان نهاد ناظر بر مدیریت شهری، در برابر اتفاقات مهم مدیریتی نمیتواند صرفاً سکوت کند.
وقتی خبر رفتن یک مدیر باسابقه مطرح میشود، افکار عمومی انتظار دارد اعضای شورا درباره موضوع اظهارنظر کنند.
آیا شورا در جریان استعفای احتمالی جوادیان قرار دارد؟
آیا عملکرد او مورد ارزیابی قرار گرفته است؟
آیا اعضای شورا با ادامه فعالیت او موافق هستند یا مخالف؟
آیا درباره گزینه جایگزین تصمیمی گرفته شده است؟
و اگر تصمیم به تغییر گرفته شده، دلایل این تصمیم چیست؟
سکوت شورا در چنین شرایطی نه تنها از حجم ابهامها کم نمیکند، بلکه پرسشهای بیشتری ایجاد میکند.
شورای شهر باید پاسخ دهد؛ چرا که شهروندان این حق را دارند بدانند درباره مدیران مؤثر بر زندگی روزمره آنها چگونه تصمیمگیری میشود.
چه کسی میتواند عملکرد دکتر جوادیان را داشته باشد؟
این شاید جدیترین سؤال پیش روی مدیریت شهری قم باشد.
اگر دکتر جوادیان از مسئولیت خود کنار برود، چه کسی قرار است جای او را بگیرد؟
آیا فرد جایگزین از تجربه لازم در حوزه سیما، منظر، زیباسازی و فضای سبز شهری برخوردار است؟
آیا سابقه اجرایی موفقی دارد؟
آیا برنامه مشخصی برای ادامه پروژههای موجود دارد؟
آیا میتواند سطح عملکرد موجود را حفظ کند یا حتی ارتقا دهد؟
مسئله دفاع از یک فرد نیست؛ مسئله دفاع از یک معیار مدیریتی است.
اگر فردی توانمندتر وجود دارد، باید معرفی شود و برنامه او برای اداره این سازمان روشن باشد.
اما اگر قرار است مدیری با کارنامه قابل دفاع کنار گذاشته شود و فردی بدون تجربه و کارنامه روشن جایگزین او شود، آن وقت باید پرسید هزینه این تصمیم را چه کسی پرداخت خواهد کرد؟
هزینه این تصمیم را در نهایت شهروندان قم پرداخت میکنند.
دستهای پشت پرده یا یک تصمیم مدیریتی؟
در فضای مدیریتی هر شهری، گمانهزنی درباره نقش افراد و جریانهای مختلف در تصمیمات مدیریتی وجود دارد.
درباره موضوع اخیر نیز ممکن است حرفهایی درباره فشار، اختلاف یا حتی «دستهای پشت پرده» مطرح شود.
اما رسانه نمیتواند بدون سند، ادعایی را به عنوان واقعیت مطرح کند.
دقیقاً به همین دلیل است که مطالبه ما از مسئولان روشن است:
اگر تصمیمی عادی مدیریتی است، دلایل آن را اعلام کنید.
اگر اختلافی وجود دارد، درباره چارچوب آن توضیح دهید.
اگر عملکرد مدیری محل ایراد است، مستندات و شاخصهای ارزیابی را منتشر کنید.
و اگر شائبه دخالت یا فشار خارج از فرآیند مدیریتی وجود دارد، نهادهای مسئول در چارچوب قانون موضوع را بررسی کنند.
شفافیت، بهترین پاسخ به شایعه است.
مطالبه از مسئولان؛ سکوت دیگر کافی نیست
اکنون انتظار میرود شهردار قم، اعضای شورای اسلامی شهر، استانداری، معاونت امور عمرانی، دستگاه قضایی و نهادهای نظارتی، هر کدام در چارچوب وظایف قانونی خود، نسبت به ابهامات موجود پاسخ روشن ارائه کنند.
از نمایندگان قم در مجلس نیز انتظار میرود نسبت به موضوعات مهم مدیریت شهری بیتفاوت نباشند.
مسئله این نیست که چه کسی میرود و چه کسی میماند.
مسئله این است که چه فرآیندی پشت این تصمیم قرار دارد.
چه کسی تصمیم میگیرد؟
بر اساس چه شاخصی تصمیم میگیرد؟
و مدیر بعدی با چه رزومه و برنامهای قرار است مسئولیت را بر عهده بگیرد؟
اگر تصمیم مدیریتی است، شفاف اعلام شود.
اگر ضعف عملکرد مطرح است، مستندات ارائه شود.
اگر اختلافی وجود دارد، ریشه آن مشخص شود.
و اگر هیچکدام از این موارد وجود ندارد، چرا افکار عمومی باید در میان شایعات و اخبار غیررسمی باقی بماند؟
قم حیاط خلوت تصمیمات غیرشفاف نیست
قم شهری با جایگاه ویژه فرهنگی، مذهبی و اجتماعی است و مدیریت شهری آن نمیتواند نسبت به افکار عمومی بیتفاوت باشد.
مدیران میآیند و میروند، اما آثار تصمیمات آنها سالها در شهر باقی میماند.
به همین دلیل، تغییر یک مدیر باید با نگاه به آینده شهر انجام شود، نه صرفاً براساس ملاحظات کوتاهمدت.
اگر قرار است جوادیان برود، باید مشخص شود چه کسی قرار است مسیر را ادامه دهد.
اگر قرار است مدیر جدیدی منصوب شود، باید مردم بدانند چه تخصص، تجربه و برنامهای دارد.
و اگر عملکرد جوادیان قابل دفاع است، مسئولان باید توضیح دهند چرا تصمیم به تغییر گرفتهاند.
پرسش نهایی؛ چه بر سر پیام جوادیان آمد؟
در نهایت، موضوع فقط سرنوشت یک مدیر نیست.
پرسش اصلی این است که در شهرداری قم چه میگذرد؟
چرا درباره تغییرات مهم مدیریتی، اطلاعرسانی شفاف و بهموقع صورت نمیگیرد؟
چرا شورای شهر قم در برابر چنین موضوعاتی موضع روشن ندارد؟
چه کسی قرار است جای مدیری را بگیرد که طی چند سال، کارنامهای قابل ارزیابی در حوزه سیما، منظر، زیباسازی و فضای سبز شهری به جا گذاشته است؟
و مهمتر از همه؛ چه کسی میتواند عملکرد دکتر جوادیان را تکرار کند و حتی یک گام جلوتر ببرد؟
ثروت ایرانی از مسئولان نمیخواهد از یک فرد دفاع کنند؛ مطالبه ما این است که از یک تصمیم شفاف، کارشناسی و قابل دفاع دفاع کنند.
اگر جوادیان باید برود، دلیلش را بگویید.
اگر باید بماند، از عملکردش دفاع کنید.
اگر قرار است فرد دیگری جایگزین شود، کارنامه و برنامه او را به مردم معرفی کنید.
اما سکوت، ابهام و تصمیمات پشت درهای بسته، راهحل مدیریت شهری نیست.
مردم قم حق دارند بدانند چه کسانی برای آینده شهرشان تصمیم میگیرند و مهمتر از آن، این تصمیمات بر چه اساسی گرفته میشود.
از کارنامه قابل دفاع تا استعفا؛ چه بر سر پیام جوادیان آمد؟
این سؤالی است که اکنون بیش از هر زمان دیگری، پاسخ روشن مسئولان شهرداری و شورای شهر قم را میطلبد.
