دیرگچین؛ یک تصمیم مدیریتی که هنوز محل استناد است
ماجرای دیرگچین از ۲۱ آذر ۱۴۰۳ آغاز شد؛ زمانی که فیلم اجرای خواننده زن در این کاروانسرای تاریخی منتشر شد.
موضوع به‌سرعت در سطح ملی بازتاب یافت و مسئولان مربوطه نسبت به نحوه برگزاری این برنامه و مسئولیت دستگاه متولی واکنش نشان دادند.
در پی این اتفاق، مدیریت وقت اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قم تغییر کرد و ۲۳ آذرماه، حجت‌الاسلام والمسلمین باباگل‌زاده به‌عنوان سرپرست اداره‌کل منصوب شد و ۲۴ آذر نیز مراسم معارفه وی برگزار شد.
در آن مقطع، پیام مدیریتی روشن بود:
مسئولیت نظارت بر مجموعه‌های تحت پوشش، یک مسئولیت تشریفاتی نیست و در صورت بروز تخلف، مدیران نیز باید پاسخگوی عملکرد مجموعه تحت مدیریت خود باشند.اما امروز پرسش این است که آیا این معیار همچنان برقرار است؟
کهکشان غدیر؛ یک مراسم و چند پرسش جدی
در روزهای اخیر، برگزاری مراسمی در مجتمع گردشگری کهکشان غدیر قم مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس اطلاعات مطرح‌شده، در این مراسم چهره‌هایی از جمله علی دایی، همسر وی و گرشا رضایی حضور داشته‌اند و جمعیتی حدود ۵۰۰ نفر نیز در برنامه شرکت کرده‌اند.
اجرای موسیقی، حضور زنان و مردان و ادعاهایی درباره کشف حجاب برخی افراد حاضر در مراسم، بر حساسیت‌های ایجادشده پیرامون این برنامه افزوده است.
از سوی دیگر، درباره مجوزهای صادرشده برای برگزاری این مراسم نیز ابهاماتی مطرح شده است.
اگر این برنامه دارای مجوز بوده، چرا جزئیات مجوز و چارچوب قانونی آن برای افکار عمومی روشن نمی‌شود؟
و اگر بدون مجوز برگزار شده است، پرسش مهم‌تری شکل می‌گیرد:
چگونه مراسمی با این تعداد شرکت‌کننده، حضور چهره‌های شناخته‌شده و اجرای موسیقی در یک مجموعه گردشگری دارای مجوز برگزار شده، اما نظارت دستگاه متولی محل پرسش قرار نگرفته است؟
مجوز بهره‌برداری؛ مسئولیت نظارت کجاست؟
مجتمع گردشگری کهکشان غدیر از مجموعه‌های دارای مجوز گردشگری در استان قم است و همین موضوع، مسئولیت دستگاه متولی را در قبال نحوه فعالیت این مجموعه پررنگ‌تر می‌کند.
بدیهی است که داشتن مجوز بهره‌برداری به معنای اختیار نامحدود برای برگزاری هر نوع برنامه‌ای نیست.
اگر بهره‌بردار یک مجموعه گردشگری، برنامه‌ای خارج از چارچوب مجوزهای قانونی برگزار کند، باید مشخص شود چه دستگاهی مسئول نظارت بوده و آیا از برگزاری چنین برنامه‌ای اطلاع داشته است یا خیر.
مدیرکل میراث فرهنگی قم باید به چند پرسش روشن پاسخ دهد:
آیا اداره‌کل از برگزاری این مراسم اطلاع داشته است؟
آیا برگزارکنندگان برای برگزاری برنامه مجوز دریافت کرده بودند؟
آیا اجرای موسیقی در این مراسم دارای مجوز بوده است؟
آیا تعداد حاضران و نحوه برگزاری برنامه با مجوز بهره‌برداری مجموعه مطابقت داشته است؟
و مهم‌تر از همه، اگر تخلفی صورت گرفته، تاکنون چه اقدامی علیه برگزارکنندگان یا بهره‌بردار مجموعه انجام شده است؟
اگر دیرگچین برخورد مدیریتی داشت، کهکشان غدیر چه خواهد داشت؟
اینجاست که پرونده دیرگچین بار دیگر اهمیت پیدا می‌کند.
در ماجرای دیرگچین، تغییر مدیریت اداره‌کل میراث فرهنگی قم در فاصله کوتاهی پس از انتشار فیلم اتفاق افتاد.
اکنون اگر بررسی‌های رسمی نشان دهد که در کهکشان غدیر نیز تخلفی رخ داده یا مسئولان مربوطه در انجام وظایف نظارتی خود کوتاهی کرده‌اند، افکار عمومی انتظار دارد معیار برخورد مدیریتی یکسان باشد.موضوع بر سر شخص نیست؛ موضوع بر سر استاندارد واحد پاسخگویی مدیریتی است.
اگر تخلفی وجود ندارد، انتشار مستندات و مجوزهای قانونی می‌تواند به ابهامات پایان دهد.
اگر تخلفی وجود دارد، مسئول یا مسئولان آن باید معرفی و مطابق قانون با آنها برخورد شود.
و اگر قصور مدیریتی ثابت شود، این پرسش مطرح است که آیا مدیر فعلی نیز باید مانند مدیر پیشین پاسخگوی عملکرد مجموعه تحت مدیریت خود باشد؟
منان رئیسی؛ چرا آن روز در مجلس فریاد زد، امروز سکوت کرده است؟
در ماجرای دیرگچین، منان رئیسی، نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی، موضع‌گیری‌های صریحی داشت و موضوع را در مجلس پیگیری و نسبت به آن واکنش نشان داد.
اما اکنون یک سؤال روشن مقابل او قرار دارد:
اگر آن زمان تخلف در یک مجموعه گردشگری و میراثی آن‌قدر مهم بود که از تریبون مجلس درباره آن سر و صدا به پا شود، امروز چرا در برابر حاشیه‌های مطرح‌شده درباره کهکشان غدیر سکوت شده است؟
آیا معیار مطالبه‌گری باید برای همه برنامه‌ها یکسان باشد؟
اگر آن روز دفاع از شأن قم و ضرورت نظارت بر مجموعه‌های گردشگری مطالبه مجلس بود، امروز نیز افکار عمومی حق دارد بداند موضع نماینده قم درباره این مراسم چیست؟
این مطالبه نه به معنای متهم کردن برگزارکنندگان است و نه به معنای اثبات تخلف؛ بلکه پرسشی درباره یکسان بودن معیار نظارت و مطالبه‌گری است.
استانداری قم؛ آیا معیار دیرگچین همچنان برقرار است؟
اکنون موضوع فقط اداره‌کل میراث فرهنگی نیست استانداری قم نیز به‌عنوان نهاد عالی مدیریت استان باید روشن کند که آیا درباره این مراسم بررسی لازم صورت گرفته است یا خیر.
اگر تخلفی احراز شود، آیا صرفاً با برگزارکننده برخورد خواهد شد یا عملکرد مدیران و دستگاه‌های مسئول نظارت نیز بررسی می‌شود؟مردم قم انتظار امتیاز ویژه برای هیچ فرد یا گروهی ندارند.
مطالبه اصلی، اجرای یکسان قانون است؛ چه پای یک شهروند عادی در میان باشد و چه چهره‌ای شناخته‌شده مانند علی دایی.
دادستانی قم؛ قانون برای همه یکسان است
از دادستانی قم نیز انتظار می‌رود در صورت احراز تخلف، موضوع را بدون توجه به شهرت افراد بررسی کند.
باید مشخص شود برگزارکننده مراسم چه شخص یا مجموعه‌ای بوده، محل برگزاری چگونه در اختیار برگزارکنندگان قرار گرفته، چه مجوزهایی صادر شده و آیا برنامه در چارچوب مقررات مربوط به فعالیت مجموعه برگزار شده است یا خیر.
همچنین اگر درباره ارتباط یک تعاونی مسکن یا مجموعه دیگری با برگزاری این مراسم مطالبی مطرح شده، این موضوع نیز باید به‌صورت دقیق و مستند بررسی شود.
مطالبه نهایی؛ یک قانون، یک معیار
ثروت ایرانی معتقد است آزمون واقعی مدیریت، آنجایی نیست که با یک فرد عادی برخورد می‌شود؛ آزمون واقعی زمانی است که پای افراد شناخته‌شده و صاحب‌نام به میان می‌آید.
دیرگچین یک سابقه مدیریتی برای قم ایجاد کرد. اکنون کهکشان غدیر می‌تواند آزمون دیگری برای سنجش یکسان بودن معیارهای نظارت باشد.
اگر مراسم کهکشان غدیر کاملاً قانونی و دارای مجوزهای لازم بوده است، مسئولان می‌توانند با انتشار مستندات، به ابهامات پایان دهند.
اگر تخلفی رخ داده است، باید مسئول آن معرفی و با وی برخورد قانونی شود.
و اگر قصور مدیریتی در انجام وظایف نظارتی اثبات شود، عملکرد مدیران مسئول نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
در نهایت، سؤال اصلی ثروت ایرانی ساده است:
آیا آنچه در ماجرای دیرگچین معیار برخورد مدیریتی قرار گرفت، امروز نیز همان معیار است؟
اگر پاسخ مثبت است، افکار عمومی منتظر نتیجه بررسی‌هاست.
و اگر پاسخ منفی است، باید توضیح داده شود که چه چیزی در این میان تغییر کرده است؟
قم جای دوگانگی در اجرای قانون نیست؛
قانون باید برای همه یکسان اجرا شود؛ حتی زمانی که پای چهره‌های مشهور، افراد صاحب‌نفوذ یا مجموعه‌های خاص در میان باشد.
